Co to jest Wodorowy Test Oddechowy?

Wodorowy test oddechowy (WTO) pozwala określić poziom wodoru w wydychanym powietrzu, po podaniu pacjentowi węglowodanów (cukrów). Wodór jest wytwarzany w procesie fermentacji przez bakterie obecne w jelicie grubym i cienkim. W przebiegu niektórych chorób część węglowodanów przyjętych z pokarmem nie zostaje strawiona i ulega nadmiernej fermentacji. Ma to miejsce w różnych rodzajach nietolerancji cukrów, np. nietolerancji laktozy, fruktozy itd. Kolejną jednostką chorobową, w której WTO ma zastosowanie jest zespół przerostu bakteryjnego jelita cienkiego, który często towarzyszy objawom zespołu jelita nadwrażliwego.

Dzięki WTO możemy rozpoznać:

  1. SIBO – (z ang. small intestinal bacterial overgrowth) oznacza nazwę zespołu, którego istotą jest przerost mikroflory w jelicie cienkim. O ile w jelicie grubym duża ilość bakterii jest uzasadniona, o tyle jelito cienkie może źle reagować na ich nadmiar.
    • Objawy SIBO: podstawowymi objawami SIBO są wzdęcia i gazy. Bardzo często pojawiają się one po posiłkach (nawet tych zdrowych) oraz w porach wieczornych. Warto zaznaczyć, że spektrum objawów SIBO jest znacznie szersze i wykracza poza dolegliwości układu pokarmowego, dotykając cały organizm.
    • Skala zjawiska: brak oficjalnych badań mówiących dokładnie o ilości Pacjentów cierpiących na SIBO, jednak szacuje się, że aż co 5 osoba boryka się z tym problemem.
    • Przyczyny SIBO: zespół rozrostu bakteryjnego może mieć różnorodne przyczyny. SIBO jest najczęściej spowodowane niewłaściwą dietą oraz niedostateczną ilością kwasu solnego w żołądku. Niejednokrotnie, problem ten dotyczy osób stosujących inhibitory pompy protonowej oraz tych, którzy stosują mało zróżnicowane diety.
    • Rozpoznanie SIBO: jedną z podstawowych możliwości rozpoznania SIBO jest test wodorowy. Istotą tego prostego badania jest określenie ilości wodoru w powietrzu wydychanym przez pacjenta. Ważne jest, aby pierwszy pomiar został wykonany na czczo, następnie pacjent wypija roztwór zawierający glukozę lub laktulozę. Pozwala to na określenie, jak (w 20 minutowych odstępach) zmienia się ilość wodoru w wydychanym powietrzu.
    • Najważniejsza w walce z SIBO jest odpowiednia dieta. Jednakże w przypadku ciężkich dolegliwości stosuje się również antybiotyki. Może to być rifaksymina, metronidazol lub doksycyklina. Taka kuracja wiążę się z przestrzeganiem diety oraz przyjmowaniem odpowiednich probiotyków.
    • Niezmiernie ważny jest właściwy dobór probiotyków, gdyż nie każdy z nich można stosować przy SIBO. Zdarza się, że probiotykoterapia powoduje nasilenie dolegliwości u pacjenta. Może tak się stać w przypadku spożywania pałeczek z rodzaju Lactobacillus, ponieważ są to bakterie, które mogą żyć w warunkach panujących w jelicie cienkim. W przypadku SIBO, stawia się na probiotyki zawierające duże ilości bakterii z rodzaju Bifidobacterium – bakterii ściśle beztlenowych, nie mogących wzrastać w jelicie cienkim. Jednak o antybiotykoterapii oraz probiotykoterapii powinien zadecydować lekarz prowadzący.
  2. Nietolerancja laktozy – Laktoza jest rodzajem węglowodanów (cukrów) złożonych zbudowanym z dwóch jednocukrów: glukozy i galaktozy. W takiej też postaci po procesie trawienia ostatecznie zostaje wchłonięta przez organizm. Laktoza jest składnikiem mleka i produktów mlecznych. Jeśli nie zostanie strawiona w jelicie cienkim, bo brakuje enzymu – laktazy, przechodzi do jelita grubego i dopiero tu jest rozkładana przez florę bakteryjną do kwasu mlekowego, dwutlenku węgla, wodoru, metanu i wodorotlenków. Powstające w tym procesie gazy powodują wzdęcia, kruczenie (słyszalne ruchy perystaltyczne jelit), przelewanie, uczucie napięcia i pełności, wiatry, bóle brzucha, a czasem biegunki. Nie u wszystkich osób występują tak samo nasilone objawy, zależy to od stopnia niedoboru laktazy.
  3. Nietolerancja fruktozy – Nawracające bóle brzucha, zaparcia, wzdęcia brzucha, biegunka, złe samopoczucie, zmęczenie czy niedobory żelaza – wszystkie te objawy mogą być skutkiem niewykrytej nietolerancji cukru owocowego – fruktozy. Schorzenie to staje się coraz bardziej popularne wśród ludzi (33% populacji), ale często pozostaje niezdiagnozowane.W przypadku zdrowego organizmu, pojawiająca się w jelicie cienkim fruktoza zostaje wchłonięta przez komórki wyścielające jelito i trafia do krwioobiegu. W procesie resorpcji fruktozy z jelita do krwi, swój czynny udział mają transportery glikoproteinowe – GLUT-5. Ich obecność i zarazem aktywność, warunkuje odpowiednie wchłanianie cukru owocowego. W przypadku schorzenia metabolicznego, jakim jest nietolerancja fruktozy, dochodzi do zaburzonego działania transporterów GLUT-5 (ograniczenie lub zahamowanie aktywności bądź też ich brak) i w efekcie do przechodzenia fruktozy dalej – do jelita grubego. Pojawienie się cukru owocowego w końcowym odcinku przewodu pokarmowego, skutkuje procesami, które są odpowiedzialne za dolegliwości związane z nietolerancją.

Przebieg badania:

Pacjent stawia się na badanie na czczo, uprzednio przygotowany do niego (jak się przygotować do Wodorowego Testu Oddechowego). Początkowo jest mierzona wartość wodoru w wydychanym powietrzu „ na czczo” (0 min), następnie stężenie wodoru w wydychanym powietrzu jest mierzony w odstępach 15 minutowych przez okres przynajmniej 2 godzin (120 min), jeśli wynik po 120 min jest negatywny, a pacjent wykazuje symptomy wzdęcia, skurczu żołądka lub biegunki to badanie zostaje przedłużone do 3 godzin (180 min).

Przeciwwskazania do testu zawartości wodoru w wydychanym powietrzu:

Bezwzględne przeciwwskazania:

  • Zdiagnozowana lub podejrzewana wrodzona nietolerancja fruktozy (przeciwwskazanie dla wodorowego testu oddechowego z fruktozą i surbitolem)
  • Zdiagnozowana lub podejrzewana (poposiłkowa) hipoglikemia

Względne przeciwwskazania:

  • Przyjmowanie antybiotyów (w okresie 4 tygodni przed badaniem)
  • Kolonoskopia (w okresie 4 tygodni przed badaniem)
  • Irygoskopia (w okresie 4 tygodni przed badaniem)
  • Fluoroskopia jelita cienkiego (w okresie 4 tygodni przed badaniem)
  • Ileostomia (z wyjątkiem diagnostyki przerostu bakteryjnego jelita cenkiego – SIBO)

Koszt badania: 150 zł